Hatay Sorunu’nun Ortaya Çıkışı
- I. Dünya Savaşı sonrasında (1920’de) imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması ile Osmanlı Devleti’nin Suriye toprakları işgal edilmişti.
- 1921 Ankara Antlaşması ile Fransa, Hatay’ın özel bir yönetime sahip olmasını kabul etti ve bölge Suriye mandası altında kaldı.
- 1936’da Fransa, Suriye ve Lübnan’a bağımsızlık verirken Hatay’ı Suriye’ye bırakmak istedi. Türkiye bu duruma itiraz etti.
Türkiye’nin Tutumu ve Milletler Cemiyeti’ne Başvuru
- 9 Ekim 1936’da Türkiye, Fransa’ya bir nota vererek Hatay’a da bağımsızlık verilmesini istedi.
- Fransa’nın olumsuz cevap vermesi üzerine sorun Milletler Cemiyeti’ne taşındı.
- Sandler Raporu (İsveçli diplomat) sonucunda, Hatay’ın iç işlerinde bağımsız, dış işlerinde Suriye’ye bağlı olması kararlaştırıldı.
Hatay Cumhuriyeti’nin Kuruluşu (1938)
- 1938’de Fransa ile anlaşma sağlandı ve seçimler yapıldı.
- Hatay Meclisi, bağımsızlığını ilan ederek Hatay Cumhuriyeti’ni kurdu.
- Cumhurbaşkanı: Tayfur Sökmen
- Başbakan: Abdurrahman Melek
Hatay’ın Türkiye’ye Katılması (1939)
- II. Dünya Savaşı’nın yaklaşması üzerine Fransa, Türkiye ile yakınlaşma politikası izledi.
- 23 Haziran 1939’da Türkiye ile Fransa arasında antlaşma imzalandı ve Hatay’ın Türkiye’ye katılması kabul edildi.
- 30 Haziran 1939’da Hatay Meclisi’nin oybirliğiyle aldığı kararla Hatay, Türkiye’nin bir ili oldu.
Önemli Notlar
- Atatürk, Hatay’ın Türkiye’ye katılmasını göremeden 10 Kasım 1938’de vefat etti, ancak bu süreç onun diplomatik çabalarıyla şekillendi.
- Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras, Hatay’ın ana vatana katılmasında önemli rol oynadı.
- Hatay’ın alınması, Misak-ı Milli hedeflerinden birinin daha gerçekleşmesi anlamına gelir.
Fen liseleri taban puanları ve yüzdelik dilimleri için sayfamızı takip ediniz.
Sonuç
Hatay’ın Türkiye’ye katılması, barışçıl diplomasi ve kararlılıkla kazanılmış bir başarıdır. Bu süreç, Türk dış politikasının başarılı bir örneği olarak tarihe geçmiştir.
Öğrenciler için ipucu: Hatay’ın Türkiye’ye katılma sürecinde Milletler Cemiyeti’nin rolünü ve Atatürk’ün dış politika stratejisini iyi anlamak, konuyu kavramada yardımcı olacaktır.