MİLLÎ DIŞ POLİTİKA NEDİR?
Bir ülkenin diğer devletlerle olan ilişkilerini düzenlemek için belirlediği ilkeler ve kurallardır. Türkiye’nin dış politikası, bağımsızlık, barış ve karşılıklı saygı temeline dayanır.
- MİLLÎ DIŞ POLİTİKA İLKELERİ
- Devletlerin Eşitliği:
- Tüm ülkeler siyasi olarak eşittir. Örneğin; Birleşmiş Milletler’de her devletin bir oy hakkı vardır.
- Komşularla Barış İçinde Yaşama:
- Türkiye, sınır komşularıyla (Yunanistan, Bulgaristan, Suriye vb.) iyi ilişkiler kurmayı hedefler.
- Karşılıklılık (Mütekabiliyet):
- İlişkilerde karşılıklı güven ve saygıesastır. Örneğin; bir ülke bize vize kolaylığı sağlarsa, biz de aynısını yaparız.
- Tam Bağımsızlık:
- Atatürk’ün “Ya istiklal, ya ölüm!” sözüyle vurguladığı gibi, Türkiye hiçbir ülkenin egemenliği altında değildir.
- Yurtta Barış, Dünyada Barış:
- Atatürk’ün bu sözü, hem ülke içinde hem de uluslararası alanda barışı savunduğumuzu gösterir.
ATATÜRK DÖNEMİNDE DIŞ POLİTİKA
- Balkan Antantı (1934):
- Yunanistan, Romanya, Yugoslavya ile batı sınırımızın güvenliği için imzalandı.
- Sadabat Paktı (1937):
- İran, Irak, Afganistan ile doğu sınırımızın güvenliği için imzalandı.
Önemli: Atatürk, Almanya ve İtalya’nın saldırgan politikalarına karşı bu antlaşmalarla barışı sağlamıştır.
TÜRKİYE’NİN ULUSLARARASI İLİŞKİLERDEKİ ROLÜ
- Türk Cumhuriyetleriyle İlişkiler:
- TİKA (Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı):
- Türkçe konuşan ülkelerin kalkınmasına destek olur (Örnek: Azerbaycan’a eğitim yardımı).
- TÜRKSOY (Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı):
- Türk dili ve kültürünü yaşatmak için çalışır (Örnek: Ortak film festivalleri düzenler).
- TİKA (Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı):
- Diğer Uluslararası Kuruluşlar:
- NATO, BM, İslam İşbirliği Teşkilatı gibi kuruluşlarda aktif rol alırız.
Fen liseleri taban puanları ve yüzdelik dilimleri için sayfamızı takip ediniz.
ÖNEMLİ KAVRAMLAR
| Kavram | Anlamı |
| Mütekabiliyet | Karşılıklılık; bir ülkenin bize yaptığını bizim de ona yapmamız. |
| Tam Bağımsızlık | Hiçbir ülkenin etkisinde olmadan kendi kararlarımızı almak. |
KONUYU PEKİŞTİRMEK İÇİN SORULAR
- Atatürk’ün “Yurtta barış, dünyada barış” sözüyle anlatmak istediği nedir?
- TİKA’nın görevlerinden iki tanesini yazınız.
- Balkan Antantı’nın amacı nedir?
Cevap Anahtarı:
- Hem ülke içinde hem de diğer devletlerle barış içinde yaşamayı hedeflemek.
- Türk Cumhuriyetlerine kalkınma desteği sağlamak, kültürel iş birliği yapmak.
- Batı sınırımızı güvence altına almak ve saldırgan devletlere karşı ortak hareket etmek.