8. Sınıf LGS Türkçe: Cümlede Anlam

Cümlede Anlam : Cümle, bir duyguyu, düşünceyi, eylemi anlatan; yargı bildiren söze veya söz grubuna denir. Cümleler, anlam bakımından nesnel ve öznel olarak ikiye ayrılır.

https://www.youtube.com/watch?v=kdcM0LwZ2Tw

Nesnel Cümleler

Nesnel cümleler, duygu ve düşüncelerin yanı sıra, somut olaylara ve bilgilere dayanan cümlelerdir. Nesnel cümlelerde, yargının doğruluğu veya yanlışlığı ispatlanabilmektedir.

Örneğin, “İstanbul, Türkiye’nin en büyük şehridir.” cümlesi nesnel bir cümledir. Bu cümlede, İstanbul şehrinin Türkiye’nin en büyük şehri olduğu yargısı ifade edilmektedir. Bu yargının doğruluğu veya yanlışlığı ispatlanabilmektedir.

Öznel Cümleler

Öznel cümleler, duygu ve düşüncelere dayanan cümlelerdir. Öznel cümlelerde, yargının doğruluğu veya yanlışlığı ispatlanamaz.

Örneğin, “İstanbul, dünyanın en güzel şehridir.” cümlesi öznel bir cümledir. Bu cümlede, İstanbul şehrinin güzelliği konusundaki yargı ifade edilmektedir. Bu yargının doğruluğu veya yanlışlığı ispatlanamaz.

Cümleler, anlam bakımından ayrıca doğrudan anlatım ve dolaylı anlatım olarak da ikiye ayrılır.

Doğrudan Anlatım

Doğrudan anlatım, konuşan kişinin sözlerinin olduğu gibi aktarıldığı anlatım türüdür. Doğrudan anlatımda, konuşmacının sözlerinin tırnak içinde belirtilmesi gerekir.

Örneğin, “Bugün hava çok güzel.” dedi.

Dolaysız Anlatım

Dolaysız anlatım, konuşan kişinin sözlerinin, başka bir kişinin ağzından aktarıldığı anlatım türüdür. Dolaysız anlatımda, konuşmacının sözlerinin tırnak içinde belirtilmesi gerekmez.

Örneğin, “Fatma, bugün havanın çok güzel olduğunu söyledi.”

Cümleler, anlam bakımından ayrıca sebep-sonuç, amaç-sonuç, koşul-sonuç ve duygu cümleleri olarak da ikiye ayrılır.

Sebep-Sonuç Cümleleri

Sebep-sonuç cümleleri, bir olayın nedenini ve sonucunu ifade eden cümlelerdir. Sebep-sonuç cümlelerinde, neden ve sonuç kelimeleri veya bu kelimelerin yerine geçen kelimeler kullanılır.

Örneğin, “Çok çalıştığı için başarılı oldu.” cümlesi bir sebep-sonuç cümlesidir. Bu cümlede, “Çok çalışmak” sebebinin, “başarılı olmak” sonucunu doğurduğunu ifade edilmektedir.

Amaç-Sonuç Cümleleri

Amaç-sonuç cümleleri, bir olayın amacını ifade eden cümlelerdir. Amaç-sonuç cümlelerinde, amaç ve sonuç kelimeleri veya bu kelimelerin yerine geçen kelimeler kullanılır.

Örneğin, “Başarılı olmak için çok çalıştı.” cümlesi bir amaç-sonuç cümlesidir. Bu cümlede, “başarılı olmak” amacının, “çok çalışmak” sonucunu doğurduğunu ifade edilmektedir.

Koşul-Sonuç Cümleleri

Koşul-sonuç cümleleri, bir olayın gerçekleşmesi için başka bir olayın gerçekleşmesi gerektiğini ifade eden cümlelerdir. Koşul-sonuç cümlelerinde, koşul ve sonuç kelimeleri veya bu kelimelerin yerine geçen kelimeler kullanılır.

Örneğin, “Büyüyünce doktor olacağım.” cümlesi bir koşul-sonuç cümlesidir. Bu cümlede, “büyümek” koşulunun, “doktor olmak” sonucunu doğurduğunu ifade edilmektedir.

Duygu Cümleleri

Duygu cümleleri, bir kişinin duygu ve düşüncelerini ifade eden cümlelerdir. Duygu cümlelerinde, duygu kelimesi veya bu kelimenin yerine geçen kelimeler kullanılır.

Örneğin, “Çok mutluyum.” cümlesi bir duygu cümlesidir. Bu cümlede, “mutlu” duygusu ifade edilmektedir.

Cümlede anlam konusu, Türkçenin en önemli konularından biridir. Bu konu, Türkçeyi doğru ve etkili bir şekilde kullanabilmek için önemlidir.