Atık ve Çöp Nedir?
- Atık: Kullanım süresi dolan, çevreden uzaklaştırılması gereken maddelerdir.
- Örnek: Kâğıt, plastik, cam, metal, organik atıklar.
- Çöp: Hiçbir şekilde kullanılamayan atıklardır.
- Örnek: Kirli ıslak mendil, yağlı kâğıt, kırık cam.
Not: Her atık çöp değildir! Kâğıt, plastik gibi maddeler geri dönüştürülebilir.
Evsel Atık Çeşitleri
| Atık Türü | Örnekler | Geri Dönüşüm Durumu |
| Katı Atık | Kâğıt, plastik, metal, mobilya | Dönüştürülebilir |
| Sıvı Atık | Kızartma yağı, atık su | Yağlar geri kazanılır |
| Organik Atık | Sebze-meyve artıkları, yemek atıkları | Kompost yapılabilir |
| Tıbbi Atık | Enjektör, pamuk, ilaç kutuları | Tehlikeli, özel imha |
Dikkat! Tıbbi atıklara dokunulmaz, özel kutularda toplanır.
Geri Dönüşüm ve Aşamaları
- Ayırma: Atıklar (plastik, cam, kâğıt) ayrı kutularda biriktirilir.
- Sınıflandırma: Atıklar türlerine göre ayrılır.
- Değerlendirme: Fiziksel/kimyasal işlemlerle yeni ürün elde edilir.
Örnekler:
- Kâğıt → Yeni karton/kutu
- Plastik → Oyuncak, şişe
- Cam → Yeni cam ürünler
- Metal → Teneke kutu, bisiklet
Geri Dönüşümü Olmayan Atıklar
Yağlı kâğıt
Ayna, pencere camı
Bebek bezi, ıslak mendil
Tek kullanımlık plastik (pipet, tabak)
Geri Dönüşümün Faydaları
- Doğa Korunur: Ağaçlar, su kaynakları az kullanılır.
- Enerji Tasarrufu: Ham madde yerine atık kullanılır.
- Ekonomiye Katkı: Yeni iş alanları oluşur (hurdacılık gibi).
- Çöp Azalır: Temiz bir çevre sağlanır.
Fen liseleri taban puanları ve yüzdelik dilimleri için sayfamızı takip ediniz.
Diğer Önemli Kavramlar
- Yeniden Kullanım: Atığa işlem yapılmadan kullanım.
- Örnek: Pet şişeyi su doldurup tekrar kullanmak.
- Kompost: Organik atıkların gübreye dönüşmesi.
- Örnek: Meyve kabukları toprağa karıştırılır.
- Geri Kazanım: Atıktan enerji veya yeni malzeme üretmek.
- Örnek: Atık yağdan biyodizel yapımı.
Atık Yönetiminde Görevli Kuruluşlar
| Kuruluş | Görevi |
| TAP | Atık pilleri toplar. |
| ÇEVKO | Ambalaj atıklarını değerlendirir. |
| PETDER | Atık yağları geri dönüştürür. |
| TURMEPA | Deniz temizliği yapar. |
Özet Tablo: Ne Yapmalıyız?
| Atık Türü | Nasıl Değerlendirilir? |
| Kâğıt | Mavi geri dönüşüm kutusuna at. |
| Plastik | Sarı geri dönüşüm kutusuna at. |
| Cam | Yeşil geri dönüşüm kutusuna at. |
| Pil | Okuldaki/mağazadaki pil kutularına at. |
| Atık Yağ | Belediyenin toplama noktalarına ver. |
Kendini Test Et!
- Organik atıklardan ne üretilir?
- Geri dönüşümün ilk aşaması nedir?
- Hangi atık türü kesinlikle geri dönüştürülemez?
Cevap Anahtarı:
- Kompost (gübre) | 2) Ayırma | 3) Tıbbi atıklar