Vücudumuza şekil veren, hareket etmemizi sağlayan ve iç organlarımızı koruyan destek ve hareket sistemi iki ana kısımdan oluşur: İskelet ve Kaslar.
Destek ve Hareket Sistemi
-
İskelet Sistemi
İskeletimiz; kemik, eklem ve kıkırdaktan oluşur.
İskeletin Görevleri:
- Vücuda şekil verir ve desteklik sağlar.
- İç organları (beyin, kalp, akciğer vb.) dış etkilerden korur.
- Kan hücreleri üretir.
- Kalsiyum ve fosfor gibi mineralleri depolar.
A) Kemik Çeşitleri
Kemiklerimiz şekillerine göre üç gruba ayrılır:
- Uzun Kemikler: Boyu eninden büyük olan kemiklerdir. (Kol ve bacak kemikleri).
- Kısa Kemikler: Boyu ve eni birbirine yakın olan kemiklerdir. (El ve ayak bilek kemikleri).
- Yassı Kemikler: Genişliği fazla, kalınlığı az olan kemiklerdir. (Kafatası, kaburga, kalça ve kürek kemikleri).
B) Eklemler
Kemiklerin birbirine bağlandığı yerlere eklem denir. Hareket yeteneklerine göre üç çeşittir:
- Oynar Eklem: Hareket yeteneği çok fazladır. (Kol ve bacak eklemleri).
- Yarı Oynar Eklem: Hareket yeteneği sınırlıdır. (Omurga eklemleri).
- Oynamaz Eklem: Hiç hareket etmezler. (Kafatası ve kuyruk sokumu eklemleri).
C) Kıkırdak
Kemiklerin uç kısımlarında bulunan, esnek ve yumuşak yapıdır.
- Kemiklerin birbirine sürtünerek aşınmasını önler.
- Boyca uzamayı sağlar.
- Burun ucu ve kulak kepçesi gibi yerlerde bulunur.
-
Kas Sistemi
Vücudumuzun hareketini sağlayan, kemiklerin üzerini örten lifli yapılardır. Görevlerine ve yapılarına göre üç çeşittir:
| Kas Çeşidi | Özellikleri | Nerede Bulunur? |
| Çizgili Kas | İsteğimizle çalışır. Hızlı kasılır, çabuk yorulur. | Kollar, bacaklar. |
| Düz Kas | İsteğimiz dışında çalışır. Yavaş ve düzenli kasılır, yorulmaz. | Mide, bağırsak, damarlar. |
| Kalp Kası | İsteğimiz dışında çalışır. Yapısı çizgili kasa, çalışması düz kasa benzer. Yorulmaz. | Sadece Kalpte. |
-
Destek ve Hareket Sisteminin Sağlığı
Sistemimizin sağlıklı kalması için şunlara dikkat etmeliyiz:
- Dengeli Beslenme: Kalsiyum (süt ve süt ürünleri) ve D vitamini (güneş ışığı) çok önemlidir.
- Doğru Duruş: Otururken ve ayaktayken dik durmalıyız.
- Yük Taşıma: Ağır yükleri dizlerimizi bükerek kaldırmalıyız.
- Spor: Düzenli egzersiz kemik ve kasları güçlendirir.
Kısa Bir Soruyla Pekiştirelim
“Kafatası kemiklerimiz birbirine sımsıkı bağlıdır ve aralarında hiç boşluk yoktur.”
Soru: Kafatasımızda bulunan eklem çeşidi hangisidir?
Cevap: Oynamaz Eklem.