Liselere Geçiş Sınavı (LGS), Türkiye’de Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından ilköğretimden lise seviyesine geçişte öğrencilerin akademik başarılarını ölçmek ve ortaöğretim kurumlarına yerleştirme yapmak amacıyla düzenlenen bir sınav sistemidir. Her yıl 8. sınıftan mezun olan ve liseye sınavla yerleşmek isteyen öğrenciler bu sınava girebilirler. Sınava girmek zorunlu değildir; isteyen öğrenciler sınava girmeden de ikamet adreslerine göre öğrenci alan (sınavsız) okulları tercih edebilirler.
LGS’nin Kapsamı ve Yapısı
LGS, 8. sınıf öğretim programlarındaki kazanımları esas alır. Sınav, öğrencilerin okuduğunu anlama, yorumlama, sonuç çıkarma, problem çözme, analiz yapma, eleştirel düşünme ve bilimsel süreç gibi becerilerini ölçmeye yönelik sorulardan oluşur. Sınav, iki oturumda gerçekleştirilir:
- Sözel Oturum: Toplam 50 sorudan oluşur ve 75 dakika süre verilir. Ders dağılımı şöyledir:
- Türkçe: 20 Soru
- T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük: 10 Soru
- Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi: 10 Soru
- Yabancı Dil (İngilizce): 10 Soru
- Sayısal Oturum: Toplam 40 sorudan oluşur ve 80 dakika süre verilir. Ders dağılımı şöyledir:
- Matematik: 20 Soru
- Fen Bilimleri: 20 Soru
İki oturum arasında 45 dakikalık bir mola verilir. Sözel derslerde soru başına 1.5 dakika, sayısal derslerde ise soru başına 2 dakika zaman tanınır.
LGS Puan Hesaplama ve Yanlış Cevapların Etkisi
Her bir öğrencinin her bir alt testine ait ham puanı, ilgili teste ait doğru cevap sayısından yanlış cevap sayısının üçte biri (1/3) çıkarılarak hesaplanır. Bu, 3 yanlış cevabın 1 doğru cevabı götürdüğü anlamına gelir. Puan hesaplamasında ayrıca standart sapma da dikkate alınır.
LGS Sonuçlarına Göre Yerleştirme Sistemleri
LGS sonuçlarına göre liselere yerleştirme iki ana sistem üzerinden yapılır:
Merkezi Yerleştirme
Bu sistem, LGS sınav puanı üstünlüğüne göre yapılan yerleştirmedir. Genellikle aşağıdaki okul türleri bu sistemle öğrenci kabul eder:
- Fen Liseleri
- Sosyal Bilimler Liseleri
- Proje Anadolu ve Anadolu İmam Hatip Liseleri
- Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinin Anadolu Teknik Programları
Puan eşitliği durumunda sırasıyla ortaokul başarı puanı üstünlüğü, 8, 7 ve 6. sınıf yıl sonu başarı puanı üstünlüğü, yaşa göre küçük olma ve okula özürsüz devamsızlık yapılan gün sayısının azlığı kriterleri dikkate alınır.
Yerel Yerleştirme
Bu sistemde öğrencinin merkezi sınava girmesine gerek yoktur. Lise öğrenimine hak kazanan öğrencilerin ikamet adreslerine göre liselere yerleştirildiği sistemdir. Yerleştirme; ikamet adresi, ortaöğretim başarı puanı üstünlüğü, özürsüz devamsızlık yapılan gün sayısının azlığı ve tercih önceliği gibi kriterler göz önünde bulundurularak yapılır. Tercih döneminde, öğrencinin ikametgah adresi dikkate alınarak e-Okul üzerinden okul tercih listeleri (kayıt alanı, komşu kayıt alanı ve kayıt dışı alan şeklinde) yayımlanır.
Tercih Hakları
Öğrencilerin toplamda çeşitli lise tercih hakları bulunur:
- Yerel Yerleştirme Tercih Sayısı: 5 tane
- Merkezi Yerleştirme Tercih Sayısı: 10 tane
- Pansiyonlu Okul Tercih Sayısı: 5 tane
Özel Durumlar ve Bilinmesi Gerekenler
- Sınavsız Liseye Geçiş: Sınava girmeyen öğrenciler tercih döneminde ikamet adresine göre öğrenci alan (sınavsız) okulları tercih ederek liseye gidebilirler.
- Tercih Yapmama Durumu: Sınava girmiş ya da girmemiş fark etmeksizin tercih yapmayan öğrenciler açık liseye yönlendirilir; otomatik kayıt yapılmaz.
- Yerleşememe Durumu: İlk tercihlerde istediği liseye yerleşemeyen öğrenciler için 1. ve 2. nakil olmak üzere iki tercih dönemi daha bulunur. Hem merkezi hem de yerel hiçbir liseye yerleşemeyen öğrenciler il/ilçe öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonlarına başvurabilirler.
- Spor Liseleri ve Güzel Sanatlar Liseleri: Bu okullar LGS yerine kendi yapacakları yetenek sınavı sonucuna göre öğrenci alımı yaparlar. Yetenek sınavı sonuçları LGS tercihlerinden önce açıklandığı için, bu liseleri kazanamayan öğrenciler LGS tercihlerini yapabilirler.
- Sınavda Yanınızda Olması Gerekenler: Öğrenciler sınava gelirken geçerli kimlik belgesi (T.C. kimlik numaralı nüfus cüzdanı veya T.C. kimlik kartı veya geçerlilik süresi devam eden pasaport), en az iki adet koyu siyah ve yumuşak kurşun kalem, kalemtıraş ve leke bırakmayan yumuşak silgi bulundurmalıdır. Marka bandı çıkarılmış şeffaf pet şişe içerisinde su getirilebilir.
- Sınavda Yasaklı Materyaller: Çanta, cüzdan, cep telefonu, telsiz, radyo, saat, bilgisayar, kamera, iletişim ve veri aktarma cihazları, kulaklık, kolye, küpe, bilezik, yüzük, broş gibi eşyalar, elektronik ve/veya mekanik cihazlar, databank sözlük, hesap makinesi, kâğıt, kitap, defter, not, pergel, açıölçer, cetvel gibi araçlar, delici ve kesici aletlerle sınav binasına girilmesi yasaktır. Bu tür materyallerle sınava girilmesi veya yanında bulunması durumunda sınav geçersiz sayılır.
- Sınavın Geçersiz Sayılacağı Durumlar: Başvuru şartlarını taşımayan öğrencinin sınava girmesi, cevap kağıdının eksik veya zarar görmesi, kopya çekilmesi/verilmesi, cevap kağıdının okunamayacak durumda olması, geçerli kimlik belgesinin ibraz edilmemesi, başka öğrencinin sınav evrakının kullanılması, öğrencinin yerine başkasının sınava girmesi, sınav evrakına zarar verilmesi ve yasak eşya/madde bulundurulması sınavın geçersiz sayılmasına neden olur.
Velilerin sınav sürecinde çocuklarına destekleyici ve anlayışlı bir tutum sergilemeleri oldukça önemlidir. Eğitim uzmanları, velilerin panik ve heyecandan uzak durmalarını, çocuklarına hedef koymamalarını, başkalarıyla kıyaslamaktan kaçınmalarını ve sınav sonucundan bağımsız olarak çocuklarına değerli olduklarını hissettirmelerini tavsiye etmektedir.
Ders bazında sınav stratejileri ise şunlardır:
- Türkçe: Anlam bilgisi, paragraf ve dil bilgisi konularına odaklanmak, kavram haritalarıyla tekrar yapmak ve denemeleri süreli çözmek önemlidir.
- Matematik: Zaman yönetimine dikkat etmek, zor sorulara takılmadan ilerlemek, uzun sorulara önyargısız yaklaşmak ve bilinen konuları tekrar etmek faydalıdır.
- Fen Bilimleri: Kavramları yazarak tekrar etmek, işlem gerektiren fizik sorularında sayısal değerleri dikkatle kullanmak ve kazanım sayısına göre öncelik vermek önerilir.
- T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük: Olayları kronolojik sıraya koymak, yanlışları dikkat, bilgi veya yorum hatası olarak sınıflandırmak ve kaynağından tekrar etmek önemlidir.
- Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi: Dini kavramları ve temel bilgileri tekrar etmek, ders kitabındaki özet şemalara göz atmak faydalıdır.
- İngilizce: Kelimeleri ezberlemek, soru türlerini iyi analiz etmek ve görsel/tablo sorularında sadece verilen bilgilerle yanıt vermek önemlidir.
LGS, öğrencilerin gelecekteki eğitim hayatlarını şekillendiren önemli bir adım olmakla birlikte, sınav sonucunun öğrencinin kişiliğini veya yaşam becerilerini belirlemediği unutulmamalıdır.
2024 LGS SÖZEL SORU KİTAPÇIĞI(A) İÇİN TIKLAYINIZ.
2024 LGS SAYISAL SORU KİTAPÇIĞI(A) İÇİN TIKLAYINIZ.