A- Sürdürülebilir Kalkınma Nedir?
Sürdürülebilir kalkınma, insanların doğal kaynaklara zarar vermeden, bilinçli ve planlı bir şekilde kaynakları kullanmasıdır.
- Doğal kaynaklar sonsuz değildir; bu nedenle sürdürülebilir kalkınma için kaynaklar aşırı tüketilmemelidir.
- Böylece, gelecek nesiller de dünyadaki kaynakları kullanma imkânına sahip olur.
- Sürdürülebilir kalkınmanın en önemli unsuru, doğal kaynakların tasarruflu kullanımıdır.
- Enerji üretiminde fosil yakıtlar ve nükleer enerji gibi yenilenemez kaynaklar yerine; hidroelektrik, güneş, rüzgar ve jeotermal gibi yenilenebilir enerji kaynakları tercih edilmelidir.
Doğal kaynakların büyük bir kısmı enerji üretiminde kullanıldığı için, enerji kaynaklarının tasarruflu kullanılması hayati öneme sahiptir. Fosil yakıtların yanması sonucu ortaya çıkan CO2 gazı, sera etkisine yol açarak küresel ısınma ve iklim değişikliklerine sebep olmaktadır.
Sürdürülebilir Kalkınmanın Faydaları Nelerdir?
- İnsan ve doğa arasında uyumu sağlar.
- Doğal kaynakları koruyarak, gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılar.
- Doğal çevre korunurken kalkınma sürdürülebilir hale gelir.
- Yenilenebilir enerji kullanımıyla kaynak israfı önlenir.
- Enerji tasarrufu sağlanır.
- Kaynakların etkin kullanımıyla dünya daha yaşanabilir olur.
- Kaynakların adil dağılımı, savaş ve çatışmaları azaltır.
- Kaynakların kontrollü kullanımı, yaşam kalitesini ve ekonomiyi destekler.
- Atık miktarı azalır, çevre korunur.
- Geri dönüşümün artması yeni iş imkânları yaratır ve doğal kaynak tüketimini azaltır.
Son yüzyılda dünya doğal varlıklarının %50’den fazlası tüketilmiştir. Bu hızla devam edilirse, gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakamayacağız. Bu nedenle kalkınma ancak doğal varlıkların korunmasıyla mümkün olur. Sürdürülebilir kalkınma, bu dengeyi sağlayarak planlama yapılmasını destekler.
Sürdürülebilir Kalkınma Örnekleri
- Fosil yakıtlar yerine yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması,
- Atıkların yeniden kullanımıyla doğal kaynak tüketiminin azaltılması,
- Biyoteknolojik çalışmalarla beslenme sorunlarına çözümler üretilmesi.
Kaynakların Tasarruflu Kullanımı
Kaynakların tasarruflu kullanımı, gelecek için kritik önem taşır. Kısa zamanda kullanılabilir kaynaklar tükenebilir. Bu yüzden kaynakların bilinçli ve tasarruflu kullanılması gerekir.
Tasarruflu kaynak kullanımı için;
- İhtiyacımız kadar alışveriş yapmalıyız,
- Satın aldığımız ürünleri tamamen kullanana kadar değerlendirmeliyiz,
- Geri dönüşüme önem vermeliyiz,
- Yeniden kullanma ve geri kazanıma dikkat etmeliyiz,
- Enerji tasarrufuna özen göstermeliyiz.
Örnek uygulamalar:
- Binalarda ısı yalıtımı yapılması,
- A sınıfı enerji tasarruflu araçların tercih edilmesi.
Kaynakların Tasarruflu Kullanımına Yönelik Örnek Proje:
Proje konusu: Evimizde kullandığımız elektrik enerjisinin azaltılması için alınabilecek tasarruf önlemleri.
Yapılacaklar:
- Evdeki ampullerin LED ampullerle değiştirilmesi (LED ampuller en fazla tasarruf sağlar),
- Elektrikli cihazların enerji tüketimlerinin ölçülerek, fazla enerji harcayanların A sınıfı enerji tasarruflu cihazlarla değiştirilmesi,
- Prizde sürekli takılı kalarak bekleme modunda enerji harcayan cihazların, anahtarlı prizlerle kontrol altına alınması.
Bu önlemler uygulandıktan sonra aylık elektrik faturası gözlemlenerek, projenin faydası değerlendirilebilir.
Katı Atıkları Geri Dönüşümü
Atık nedir? Kullanım süresi dolmuş, uzaklaştırılması gereken maddelere atık denir. Örneğin; kullanılmayan eşyalar, eskimiş giysiler, bitki ve yemek atıkları, bozulmuş elektronik cihazlar, metal kutular.
Çöp nedir? Hiçbir şekilde kullanılamayacak atıklara çöp denir. Örneğin; yağlı kağıt, bazı bitki ve meyve atıkları.
Geri dönüşüm nedir? Atıkların belirli işlemlerden geçirilerek tekrar kullanılmasıdır. Cam, plastik, kağıt, metaller, atık yağlar, pil ve beton geri dönüştürülebilir. Ancak bu maddeler kirlenmemiş olmalıdır. Kirli plastikler gıda sektöründe kullanılmamalıdır, sağlık açısından zararlıdır.
Geri Dönüşümün Önemi
- Doğal çevrenin korunması,
- Doğal kaynakların israfının önlenmesi,
- Ham madde ihtiyacının azalması,
- Enerji tasarrufu,
- Ülke ekonomisine katkı,
- Yeni iş olanakları yaratılması,
- Atık miktarının azalması sağlanır.
Örnek: Bir alüminyum kutunun geri dönüşümüyle elde edilen enerji, bir televizyonu üç saat çalıştırmaya yeter. Bir ton kağıdın geri dönüştürülmesi ise 17 ağacın kesilmesini engeller.
Geri Dönüşümde Ayrıştırma
Geri dönüşümde en kritik adım atıkların kaynağında ayrılmasıdır. Ayrılmayan atıklar kirlenerek geri dönüşüme uygun olmaktan çıkar. Yağlanmış kağıt ve kirli plastikler geri dönüştürülemez. Bazı tesislerde geri dönüşüm maddeleri çöpten ayrılır ancak bu zor ve zahmetli bir işlemdir. Bu yüzden atıkların kaynağında ayrılması şarttır.
Ayrı toplama kutularının yaygınlaşması gereklidir. Çöpe atılan geri dönüşüm maddeleri artık değerlendirilemez.
Katı Atıkların Büyük Kısmı Ambalaj Atıklarıdır
Örnekler: Pet şişeler, cam şişeler, karton kutular, teneke kutular.
Katı atıkların geri dönüşümü için tesislerin açılması zorunludur.
Fen liseleri taban puanları ve yüzdelik dilimleri için sayfamızı takip ediniz.