Kulak
Kulak, hem işitme hem de denge organımızdır. Yapısal olarak dış kulak, orta kulak ve iç kulak olmak üzere üç ana kısımdan oluşur.
Dış Kulak
Dış kulak; kulak kepçesi, kulak yolu ve kulak zarından meydana gelir.
- Kulak Kepçesi: Ses dalgalarını toplayarak kulak yoluna iletir.
- Kulak Yolu: Yapısındaki kıllar ve salgıladığı sıvı (kulak kiri) sayesinde kulağa giren toz gibi yabancı maddelerin kulak zarına ulaşmasını engeller.
- Kulak Zarı: Kulak yolunun sonunda bulunur ve ses dalgalarıyla titreşir.
Orta Kulak
Orta kulak, çekiç, örs, üzengi kemikleri, oval pencere ve östaki borusu gibi önemli yapıları barındırır.
- Kulak zarındaki titreşimler sırasıyla çekiç, örs ve üzengi kemikleri aracılığıyla oval pencereye iletilir. Bu kemikler, kulak zarından gelen sesleri kuvvetlendirerek iç kulağa aktarır ve vücudumuzdaki en küçük kemiklerdir. Bu nedenle “kemik köprü” olarak da adlandırılırlar.
- Östaki Borusu: Orta kulaktan yutağa açılır. Dış ortam ile orta kulak arasındaki basınç farkını dengeleyerek kulak zarının zarar görmesini (yırtılmasını) engeller.
İç Kulak
İç kulak; dalız, yarım daire kanalları ve salyangozdan oluşur.
- Oval pencereden gelen ses titreşimleri dalız aracılığıyla salyangoza iletilir.
- Yarım Daire Kanalları: Beyincikle birlikte çalışarak vücudun dengesini sağlar.
- Salyangoz (Kohlea): İçerisinde işitme almaçları ve işitme sinirleri bulunur.
Nasıl İşitiriz?
İşitme olayı dört temel aşamada gerçekleşir:
- Kulak kepçesi ile toplanan ses dalgaları, kulak yolu ile ilerleyerek kulak zarını titreştirir.
- Kulak zarındaki bu titreşimler, çekiç, örs ve üzengi kemikleri aracılığıyla oval pencereye iletilir.
- Titreşimler oval pencereden dalıza, oradan da salyangoza aktarılır.
- Ses, salyangozdaki işitme almaçları tarafından algılanır ve işitme sinirleri aracılığıyla beyindeki işitme merkezine iletilir. Böylece işitme olayı gerçekleşir.
İşitme Bozuklukları ve Tedavisi
İşitme kaybı doğuştan gelebileceği gibi sonradan da oluşabilir.
- Doğuştan gelen bozukluklar: Kulak zarı sertleşmesi, orta kulakta kemik kaynaması ve iç kulaktaki zedelenmeler örnek verilebilir.
- Sonradan oluşan bozukluklar: Şiddetli darbeler sonucu kulak zarının yırtılması veya işitme duyu sinirlerinin zedelenmesi bu kategoriye girer.
İşitme kaybı olan insanlar genellikle işitme cihazları kullanırlar. İşitme engelliler, çevreleriyle iletişim kurmak için işaret dilini kullanırlar. İşaret dili, harfleri veya kelimeleri ifade etmek için el hareketlerinin kullanıldığı görsel bir dildir.
Fen liseleri taban puanları ve yüzdelik dilimleri için sayfamızı takip ediniz.
Kulak Sağlığı
Kulak sağlığımızı korumak için aşağıdaki noktalara dikkat etmeliyiz:
- Kulaklarımızı temiz tutmalıyız.
- Kulak içini sert cisimlerle karıştırmamalıyız.
- Kulaklarımızı soğuktan ve dış darbelerden korumalıyız.
- Yüksek sesli ortamlarda uzun süre bulunmamalıyız. Patlama sesi gibi şiddetli seslerin olduğu durumlarda, oluşan basıncın kulak zarımıza zarar vermesini engellemek için ağzımızı açmalıyız.