Eşeysiz Üreme (Fen Bilimleri 2025-2026)

Eşeysiz üreme, canlının döllenme olayı gerçekleşmeden kendine benzer yeni bireyler meydana getirmesidir.

  • Eşeysiz üreme mitoz bölünme ile gerçekleşir.
  • Oluşan canlılar birbirinin aynısıdır.
  • Mitoz bölünme esasına dayandığı için, oluşan yeni canlılar ana canlı ile aynı özelliklere ve verime sahip olur. Örneğin, dalından çoğaltılan bir üzüm fidanı, ana bitkiyle aynı özellikte ve verimde üzüm verecektir. Tohumdan çoğaltılan üzümde ise mayoz bölünme gerçekleştiği için verim düşebilir.

Eşeysiz Üreme Çeşitleri

  1. Bölünerek Üreme

Tek hücreli canlılarda görülür. Amip, öglena, paramesyum (terliksi hayvan) ve bakteriler bu şekilde ürer.

 

  1. Vejetatif Üreme

Bitkilerin dal, yaprak ve kök gibi kısımlarından yeni bitki oluşmasıdır. Menekşe, söğüt, kavak, gül, asma ve çilek gibi bitkiler bu yöntemle ürer.

 

  1. Rejenerasyonla (Yenilenme) Üreme

Hayvanlarda kopan parçanın yerine yenisinin gelmesine rejenerasyon denir. Eğer kopan kısımdan yeni bir canlı meydana gelirse, bu rejenerasyon ile üreme gerçekleşmiş olur. Deniz yıldızı, planarya (yassı solucan) ve toprak solucanı gibi canlılarda görülür.

Not: Deniz yıldızının kopan kısmından yeni bir deniz yıldızı oluşabilmesi için merkezinden bir parçanın kopması gerekmektedir.

 

  1. Tomurcuklanarak Üreme

Ana canlının vücudunda meydana gelen bir çıkıntı, zamanla gelişerek ana canlıdan ayrılır ve yeni bir birey oluşturur. Bira mayası, hidra, deniz anası, mercan ve sünger gibi canlılarda görülür.

 

  1. Sporla Üreme

Bazı canlılar, özel üreme hücreleri olan sporlar aracılığıyla ürerler. Şapkalı mantarlar, eğrelti otu ve karayosunu sporla çoğalır.

Fen Bilimleri
Fen Bilimleri

Fen liseleri taban puanları ve yüzdelik dilimleri için sayfamızı takip ediniz.