Osmanlı Padişahları, sadece toprak fetheden komutanlar değil, aynı zamanda bilimden sanata, zanaattan edebiyata kadar pek çok alanda uzmanlaşmış çok yönlü şahsiyetlerdir. Söğüt’te küçük bir uç beyliği olarak başlayan ve üç kıtaya yayılan bir imparatorluğa dönüşen bu devasa yapıda, 36 padişahın her biri kendi döneminin şartlarına göre devletin kaderini tayin etmiştir. Kimisi İstanbul’u fethederek çağ açmış, kimisi usta bir kuyumcu olarak mücevher işlemiş, kimisi de en zor siyasi krizleri denge politikalarıyla yönetmiştir.
Dönem Dönem Osmanlı Padişahları
Kuruluş ve Yükselme Dönemi Padişahları
- Osman Gazi: Kısa bacaklı ve kolları dizlerini geçecek kadar uzun bir yapıya sahipti. Güreşe olan merakıyla bilinirdi ve bir giydiği elbiseyi, ihtiyaç sahiplerine bağışlamak amacıyla bir daha giymezdi.
- Orhan Gazi: Çok sakin bir yapıya sahipti. Zamanının çoğunu fethettiği kaleleri gezerek geçirir, halkın arasına karışmaktan hoşlanırdı. En uzun yaşayan Osmanlı padişahıdır (78 yaş).
- I. Murat (Hüdavendigar): Özel kütüphanesi olduğu bilinen ilk padişahtır. Savaş meydanında şehit edilen tek Osmanlı padişahıdır.
- Yıldırım Bayezid: Hızı ve cesareti nedeniyle “Yıldırım” lakabını almıştır. Şiir yazdığı ve şiirlerinde bu mahlası kullandığı bilinen ilk padişahtır.
- Fatih Sultan Mehmet: Sekiz farklı dil bilen, astronomi ve matematik gibi bilimlere büyük önem veren bir dehaydı. Şahi toplarının çizimlerini bizzat yapmıştır. Sarayda yemeklerini yalnız yeme adetini başlatan kişidir.
- Yavuz Sultan Selim: Çok okumaktan dolayı gözleri bozulduğu için mercek kullanan ilk padişahtır. Günde sadece 3-4 saat uyur, geri kalan vaktini okuyup yazarak geçirirdi.
İhtişam ve Değişim Dönemleri
- Kanuni Sultan Süleyman: 46 yıl ile tahtta en uzun süre kalan padişahtır. Kuyumculukta usta bir zanaatkardır ve en çok gazel yazan şair unvanına sahiptir.
- IV. Murat: Oldukça sert ve disiplinli bir mizaca sahipti. İçki ve tütün yasağını getirmiş, geceleri tebdil-i kıyafetle şehri denetleyerek otoritesini bizzat sağlamıştır.
- II. Mahmut: “Gavur Padişah” olarak da anılan yenilikçi bir sultandır. Kılık kıyafet devrimi yapmış, fes kullanımını zorunlu tutmuş ve modern bürokrasinin temellerini atmıştır.
Son Dönem ve İlginç Anekdotlar
- III. Osman: Tam 51 yıl kafes hayatı yaşayarak bu alanda rekor kırmıştır. Bu durum ruh sağlığını etkilemiş; kadınlardan ve müzikten nefret etmesine neden olmuştur. Sarayda yürürken cariyelerin kendisinden kaçması için ayakkabılarına demir topuklar yaptırmıştır.
- Abdülaziz: Avrupa seyahatine çıkan ilk padişahtır. Çok iyi bir bestekardır ve “Gondol Şarkısı” gibi eserleri meşhurdur. Ayrıca fiziksel olarak çok güçlüydü ve güreşi çok severdi.
- II. Abdülhamit: Sherlock Holmes hayranıydı ve usta bir marangozdu. 33 yıllık saltanatında denge politikası izlemiş, eğitim ve ulaştırma alanında büyük yatırımlar yapmıştır.
- Vahdettin: Osmanlı’nın son padişahıdır. En zor dönemde tahta geçmiş; saltanatın kaldırılmasının ardından bir İngiliz zırhlısı ile ülkeden ayrılmıştır. Cenazesi, borçları nedeniyle bir süre hacizli kalmıştır.
Padişahlar, sadece devlet yönetmekle kalmamış; hattatlık, müzik, saat tamiri, bahçıvanlık gibi pek çok farklı alanda kendilerini geliştirmiş çok yönlü kişilikler olarak tarihteki yerlerini almışlardır.