Rehberlik

Öğretmenlik Mülakatları Soruları ve Süreç

Binlerce öğretmen adayını ilgilendiren KPSS mülakat süreciyle ilgili önemli detaylar ortaya çıktı. Kontenjanın üç katı, yani yaklaşık 60.000 adayın çağrılmasının beklendiği mülakatlarda, adaylara elektronik kurayla belirlenen üç soru yöneltilecek: eğitim bilimleri, genel kültür ve adayların alanlarına ait ders anlatımı. Komisyonun üç kişiden oluşacağı ve adayların ders anlatımlarında yapay zeka, Fatih sistemi gibi teknolojik unsurları kullanmaları gerektiği belirtildi. Mülakatlar kamera kaydına alınacak ve adayların cevapları el yazısıyla kaydedilecek. Gelecekte mülakatların yerini alması planlanan ve bir yıl süreceği belirtilen “Öğretmenlik Akademisi” ise KPSS puan üstünlüğüne göre atama yapacak ve mülakatların kaldırılması anlamına gelebilecek.

https://www.bilimsenligi.com/ogretmenler-icin-sik-kullanilan-mulakat-sorulari-ve-nasil-cevaplanmali.html/

Aday Sayısı: KPSS’de ilgili puan türüne göre en yüksek puan alan adaylardan başlamak üzere ilan edilen kontenjan sayısının 3 katı aday mülakata çağrılacaktır. Toplamda yaklaşık 60.000 kişinin mülakata girmesi beklenmektedir.
Komisyon Yapısı: Sözlü sınav komisyonu bir başkan ve iki üyeden olmak üzere toplam 3 kişiden oluşacaktır. Komisyon üyeleri sınav binasına giriş yaptıktan sonra hangi komisyonda görevli olduklarını öğrenecek ve kişisel bilgileri kullanılmayacaktır.
Sınav Soruları: Adaylara elektronik kura ile belirlenen üç soru yöneltilecektir. Bu sorular şunları içerebilir:
1. Eğitim bilimleri kapsamında bir soru (örn. yapılandırmacı yaklaşıma göre ders işleyişi).
2. Genel kültür veya güncel aktüel bir soru (örn. yapay zeka ve eğitimde kullanımı).
3. Adayın alanına ait bir ders işleyişinin veya öğrencilerle gerçekleştirilecek çalışmaların örneklerle açıklanması (kısa bir ders aktarımı şeklinde).
Teknoloji Kullanımı: Adayların, kendi alanlarıyla ilgili sorulara cevap verirken bilimsel ve teknolojik gelişmeleri dersle ilişkilendirerek cevap vermesi beklenmektedir. Fatih sistemi, akıllı tahta, yapay zeka, bilgisayar gibi teknolojik unsurların kullanılması vurgulanmıştır.
Ders Anlatım Kurgusu: Öğretim süreci tasarımında dikkat çekme, hedeften haberdar etme, ön koşul öğrenmeleri hatırlatma, materyal sunma, uygulama etkinlikleri, geribildirim ve değerlendirme gibi hususlara değinilmesi beklenmektedir.
Kamera Kaydı ve Yazılı Cevaplar: Sözlü sınavlar kamera kaydına alınacak ve adayların verdikleri cevapları soru cevap kağıdına el yazısıyla yazmaları istenecektir.

Ele Alınan Öğretim Yaklaşımları:

Video, mülakatlarda eğitim bilimleri kapsamında sorulabilecek çeşitli öğretim yaklaşımlarını detaylı bir şekilde açıklamaktadır:

Okulda Öğrenme Modeli: Hızlı ve yavaş öğrenen öğrencilere farklı zamanlar tanınarak herkesin öğrenmesi sağlanabilir.
Tam Öğrenme Modeli: Bütün öğrencilerin bütün hedeflere ulaşmasını hedefler. Öğrencilerin giriş özellikleri ve öğretim hizmetinin niteliği önemlidir. Uygulama aşamaları: giriş özelliklerini belirleme, farklılıkları kapatma, ders işleyişinde dönüt-düzeltme-pekiştirme, ek öğretim hizmetleri.
Etkili Öğretim Modeli: Öğretimin niteliği (anlamlı, ilgi çekici), öğretim düzeyinin uygunluğu, teşvik edici olması ve ayrılan zamanın yeterliliği önemlidir.
Gagne’nin Öğretim Durumları Modeli: Öğrenmeyi gözlenebilen davranışlara ve zihinsel süreçlere dayandırır. İşaret öğrenme, uyarıcı-tepki öğrenme, basit zincirleme, sözel ilişkilendirme, ayırt etme, kavram öğrenme, ilke öğrenme ve problem çözme gibi zihinsel beceri hiyerarşisi sunar. Öğretim basamakları: dikkat çekme, hedeften haberdar etme, ön bilgileri hatırlatma, uyarıcı materyal sunma, rehberlik etme, davranışı ortaya çıkarma, dönüt-düzeltme, değerlendirme.
Etkin/Aktif Öğrenme: Öğrencinin yaparak yaşayarak öğrenmesine dayanır. Öğrenci merkezli ortamlar, proje ve araştırmalarla öz düzenleme, problem çözme, işbirliği gibi kazanımlar hedeflenir.
İşbirliğine Dayalı (Kubaşık) Öğrenme: Öğrencilerin 4-6 kişilik heterojen gruplarda çalışarak sorumluluk almasını ve demokratik toplum oluşumunu destekler.
Proje Temelli Öğrenme: Öğrenci merkezli, problem çözmeye dayalı bir yaklaşımdır. Bilişsel alanın uygulama, analiz, sentez basamaklarına yönelik hedeflerin gerçekleştirilmesinde etkilidir. Süreç ve ürün değerlendirilir.
Çoklu Zeka Kuramı: İnsanların doğuştan 8 farklı zeka alanına sahip olduğunu ve bu alanların desteklenmesi gerektiğini vurgular (bedensel-kinestetik, sosyal-bireysel, sözel-dilsel, mantıksal-matematiksel, doğacı-varoluşçu, bireysel-özedönük, görsel-uzamsal, müziksel-ritmik).
Beyin Temelli Öğrenme: Her beynin eşsiz olduğunu, öğrenmenin anlam araştırma ve örgütleme yoluyla gerçekleştiğini belirtir. Teşvikin öğrenmeyi artırdığı, korkunun azalttığı, beynin her iki yarım küresinin birlikte çalışmasının önemli olduğu vurgulanır.
5E Öğretim Modeli: Yapılandırmacı öğrenme yaklaşımının temel aldığı bu modelde, bilginin öğrenciler tarafından 5 aşamada yapılandırılması hedeflenir: Giriş, Keşfetme, Açıklama, Derinleştirme, Değerlendirme.
Basamaklı Öğretim Modeli: Öğrenmelerin basitten karmaşığa doğru sıralandığı 5 aşamalı bir modeldir: hedef ve görev sunma, bilgiyi edinme ve anlama, uygulama ve problem çözme, eleştirel düşünme, değerlendirme.

Ders Anlatım Teknikleri İçin Öneriler:

Ders Föyü Planlaması: Zaman ve ekonomiklik açısından iyi bir planlama yapılmalı, her slayt veya bölümde ne kadar konuşulacağı belirlenmelidir.
Problem/Test Soruları: Konu anlatımına aralarda test soruları veya problemler eklenerek zaman yönetimi sağlanabilir ve farklı teknikler kullanıldığı gösterilebilir.
Güncel Örnekler: Konuyla ilgili güncel ve aktüel örnekler verilerek ders zenginleştirilebilir. Ancak bu örneklerin siyasi ve eleştirel olmamasına dikkat edilmelidir.

Ele Alınan Bazı Mülakat Soruları ve Cevapları:

Okulda çoklu zeka kuramına göre plan hazırlayan öğretmen hangi materyalleri kullanır?
- Farklı zeka türlerini harekete geçiren materyaller kullanılmalıdır. Örneğin sözel-dilsel zeka için kitaplar, makaleler; mantıksal-matematiksel zeka için grafikler, tablolar; görsel-uzamsal zeka için resimler, haritalar; müziksel-ritmik zeka için enstrümanlar, şarkılar; bedensel-kinestetik zeka için spor aktiviteleri önerilir.
Dersine karşı olumsuz tutum ve davranış içinde olan bir öğrenciyi nasıl kazanırsınız?
- Öncelikle öğrencinin olumsuz tutumlarının nedeni anlaşılmalıdır (iletişime geçmek, gözlem yapmak). Ortak ilgi alanları bulunmalı ve empati kurulmalıdır. Güven ve saygıya dayalı, olumlu bir iletişim kurulmalı, destekleyici olunmalıdır. Farklı öğrenme stillerine hitap eden materyaller ve oyunlaştırma gibi etkinlikler kullanılmalıdır.
Bilgisayar destekli öğretimin klasik eğitime göre avantajı ve dezavantajları nelerdir?
- Avantajları: Kişiselleştirilmiş öğrenme, ilgi çekici ve motive edici içerik (oyunlar, simülasyonlar), karmaşık kavramları görselleştirme, hızlı bilgiye erişim.
- Dezavantajları: Teknolojiye bağımlılık, eşitsizlik riski (erişim farklılıkları), teknik sorunlar, motivasyon eksikliği (bazı öğrenciler için), öğretmenin teknoloji bilgisi gerekliliği, maliyet.
Dersine ilk defa girdiğiniz bir sınıfta yaklaşımınız nasıl olur?
- Sessizce gözlem yaparak sınıfın dinamikleri anlaşılmalı. Kendini tanıtıp ilgi alanlarından bahsedilmeli ve öğrencilerin de kendilerini tanıtması teşvik edilmeli. Güvenli ve saygılı bir sınıf ortamı oluşturulmalı, farklı öğrenme stillerine hitap eden yöntemler kullanılmalı, beklentiler açıkça belirtilmeli ve dersler ilgi çekici hale getirilmelidir.
Sunuş yoluyla öğretim yöntemi kullanılarak bir ders nasıl aktarılabilir?
- Öğretmen merkezli bir yöntem olan sunuşta, ders ve öğrenme hedefleri net tanımlanmalı, görsel-işitsel materyaller hazırlanmalı ve sunum ilgi çekici bir girişle başlamalıdır. Ana fikirler net ifade edilmeli, öğrenci katılımı sorularla teşvik edilmeli ve sunum sonunda özet ve değerlendirme yapılmalıdır.
Teknolojiyi kullanarak çocukların üst düzey becerilerini nasıl geliştirirsiniz?
- Problem çözme ve eleştirel düşünme için kodlama, oyun tasarımı, bulmaca oyunları kullanılabilir. Araştırma ve sunum becerileri için internet araştırmaları, sanatsal ve müzikal uygulamalarla yaratıcılık geliştirilebilir. Hikaye yazma, blog tutma, 3D tasarım ve sosyal medya araçları da iletişim ve işbirliği becerilerini artırabilir.
Sınıf dışı etkinliklerde ne gibi sorunlar yaşayabilirsiniz?
- Uygun etkinlik seçimi zorluğu, izin ve onay süreçleri, ulaşım ve konaklama sorunları, güvenlik önlemleri, maliyet, öğrenci disiplini ve yasal sorumluluklar gibi zorluklar yaşanabilir.
Mouse yerine sesli komut, dokunmatik veya kalem kullanımının avantajları nelerdir?
- Erişilebilirliği artırır (engelli öğrenciler için), doğal etkileşim sağlar, çekingen öğrencilerin katılımını teşvik eder, öğrenmede verimliliği artırır (zaman tasarrufu), yaratıcılığı destekler ve 21. yüzyıl teknolojik becerilerini geliştirir.
Bir derste öğretmenin çocuğa suçlayıcı konuşmasının çocukta bırakacağı etki neler olabilir?
- Utangaçlık, kaygı, öfke, motivasyon eksikliği, güven kaybı gibi olumsuz etkiler yaratabilir. Ancak çok istisnai durumlarda hırs ve inatlaşma gibi olumlu bir tepki de gözlenebilir.
Derslerde yaparak yaşayarak öğrenmenin avantajları nelerdir?
- Öğrenmeyi kalıcı hale getirir, öğrenciyi aktif ve motive eder, problem çözme becerilerini geliştirir, yaratıcılığı teşvik eder, iletişim ve takım çalışması becerilerini artırır, özgüveni yükseltir ve farklı öğrenme stillerine hitap eder.
Öğrencinin hayatına uygun örnekler vererek konuyu işlemenin olumlu olumsuz yanları nelerdir?
- Olumlu Yönleri: Konuyu kişiselleştirir, somutlaştırır, öğrenciyi motive eder, yaratıcı ve eleştirel düşünmeyi teşvik eder, iletişim ve sosyalleşmeyi artırır.
- Olumsuz Yönleri: Her öğrenciye uygun örnek bulmak zor olabilir, zaman alabilir, dikkat dağıtıcı olabilir ve özellikle hassas konulara değinildiğinde olumsuz durumlar yaratabilir.

Örnek Ders Anlatım Provası (İletişim ve İnsan İlişkileri Kazanımı Üzerine):

Konuşmacı, “İletişimi etkileyen tutum ve davranışları analiz ederek kendi tutum ve davranışlarını sorgular” kazanımı üzerinden bir ders anlatımı provası yapmaktadır.

Dikkat Çekme: Dersin başında öğrencilerin dikkatini çekecek bir görsel veya video (farklı kültürlerde selamlaşma, iletişimin önemi) gösterilebilir. “İletişim neden önemlidir?” gibi bir soruyla derse başlanabilir.
Hedeflerden Haberdar Etme: Öğrencilere ders sonunda ne öğrenecekleri (iletişimin temel unsurları, farklı iletişim türleri, etkili iletişim kurma yolları) açıkça belirtilir.
Ön Koşul Öğrenmeleri Hatırlatma: Önceki ders konularıyla (örneğin bireyin temel ihtiyaçları) bağlantı kurularak öğrencilerin ön bilgileri canlandırılır.
Materyalleri Sunma: Ders boyunca sunum (görsel ve kısa metinler), videolar (iletişim türlerini somutlaştırmak için), görseller gibi çeşitli materyaller kullanılacağı ifade edilir.
Uygulama Etkinlikleri Gerçekleştirme: Öğrencilerin aktif katılımını sağlayacak etkinlikler planlanır. Rol yapma oyunları, broşür hazırlatma, slogan yarışması düzenleme, farklı selamlaşma şekilleri sunumu gibi çalışmalar örnek verilir.
Hedef Davranışı Göstermesini Sağlama: Etkinlikler sırasında öğrencilere rehberlik edilerek açık uçlu sorular sorulur, tartışmaya teşvik edilir ve farklı bakış açılarını ifade etmeleri sağlanır.
Öğrenciye Geri Bildirim Sağlama: Ders boyunca ve etkinlikler sonrasında öğrencilere yapıcı ve motive edici geri bildirimler verilir, hatalardan ders çıkarmalarına yardımcı olunur.
Değerlendirme: Öğrencilerin ne öğrendiklerini değerlendirmek için test, sınav, sunum, kompozisyon gibi yöntemler kullanılabilir.
Kalıcılığı ve Transferi Sağlama: Öğrenilen bilgilerin kalıcı olması ve günlük hayata aktarılması için çeşitli ödevler (iletişim planı hazırlama, iyi iletişim kurma yollarını listeleme) verilebilir.

Mülakat Kılavuzu ve Dikkat Edilmesi Gerekenler:

Mevcut kılavuzun önceki yıllardaki mülakat kılavuzlarıyla büyük ölçüde benzerlik gösterdiği ifade edilmiştir.
Bakanın daha önce “genel yetenek ve genel kültür sorusu olmayacak” demesine rağmen, kılavuzda hala bu başlıkların puanlama içinde yer alması eleştirilmiştir.
Adaylara önceden bir konu verileceği ve bu konuya yönelik 40-45 dakikalık bir sunum hazırlamaları beklendiği belirtilmiştir.
Sunumun yapılacağı ortamın interaktif bir sınıf olabileceği ve Fatih sistemi gibi teknolojik araçların kullanılabileceği düşünülmektedir.
Ders anlatım tekniği olarak “monolog” bir sunumdan ziyade, interaktif ve öğrencileri sürece dahil eden bir yaklaşım sergilenmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Ek Bilgiler ve Mülakat Sırasında Öneriler:

Mülakat sırasında sakin kalmak, soruları dikkatle dinlemek ve mantıklı cevaplar üretmeye çalışmak önemlidir.
Mülakat ortamında kişiyi yükseltmeye yönelik tepkilere karşı hazırlıklı olunmalı, bozuntuya vermeden devam edilmelidir.
Prova yapmak, mülakata psikolojik olarak hazırlanmak ve güven kazanmak için kritik öneme sahiptir.
Adayların kendi adlarını söylemeden kendilerini tanıtmaları istenebilir; bu durumda başarılarını ve sıralamalarını vurgulamaları önerilmiştir.
Dış görünüş ve ilk izlenimin önemli olduğu, uygun kıyafet seçilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Konuşmacı, mevcut mülakat sisteminin öznel değerlendirmelere açık olduğunu ve bu durumun adaylar arasında haksızlıklara yol açabileceğini ifade etmiştir. Bu süreçte adayların birbirlerine karşı değil, sisteme karşı mücadele etmeleri gerektiği vurgulanmıştır.

Mülakat Sürecinde Ders Anlatımının Önemi ve Kılavuzdaki Yeri:

Mülakat puanının önemli bir kısmını dersin işlenişi ve örneklerle açıklanması oluşturmaktadır.
Rehbere göre, adaydan alanıyla ilgili konu, kazanım, hedef ve süreçlere ait bir dersin işlenişini veya öğrencilerle yapılacak çalışmaların örneklerle açıklanması beklenmektedir.
Ders anlatımında bilimsel ve teknolojik gelişmelerle ilişki kurarak cevap verilmesi önemlidir. Fatih Sistemi, yapay zeka gibi teknolojik unsurların kullanılması önerilmektedir.
Öğretim süreci tasarımında dikkat çekme, hedeften haberdar etme, ön koşul öğrenmeleri hatırlatma, materyal sunma, uygulama etkinlikleri, hedef davranışı göstermeyi sağlama, geri bildirim, değerlendirme, kalıcılığı ve transferi sağlama gibi hususlara değinilmelidir.

Mülakat Sürecine İlişkin Ek Tavsiyeler:

Mülakatın “gerçeklikten” uzak bir ortam olduğu ve adayların “yapmaları gerekeni yapmaları” gerektiği vurgulanmıştır.
Mülakat sorularına verilen cevabın içeriğinden çok, nasıl ifade edildiği, adayın iletişim becerileri, özgüveni ve durumu yönetme şeklinin önemli olduğu belirtilmiştir.
Adayların ani, provokatif sorulara karşı sakin ve yapıcı bir tepki vermeleri, düşüncelerine sahip çıkmaları tavsiye edilmiştir.
Ders anlatımında sesin anlaşılır ve net olması, beden dilinin etkin kullanılması, vurgu ve duraklara dikkat edilmesi puanlama kriterleridir.
“Yapay zeka” teriminin mülakatta mutlaka kullanılması gerektiği, çağın gerekliliklerini takip ettiğini göstermek açısından önemli olduğu belirtilmiştir.
Mülakat sırasında kendilerini rahat hissetmeleri ve heyecanı yönetmeleri için prova yapmanın önemi vurgulanmıştır.

Genel Tavsiyeler:

Mülakatlarda önemli olanın doğru cevap vermek kadar, kendini ifade edebilmek, akıcı konuşmak ve heyecanı yönetebilmek olduğu vurgulanmıştır.
Şiveli veya yöresel ağızla konuşmanın puan kaybına neden olmayacağı, önemli olanın net ve anlaşılır iletişim kurmak olduğu belirtilmiştir.
Adayların mülakat öncesinde prova yapmalarının, kendilerine güvenmelerinin ve sistemi sorgulamak yerine verilen görevi en iyi şekilde yerine getirmeye odaklanmalarının önemi vurgulanmıştır.

Kılavuzdaki Değerlendirme Ölçütleri (5 Puanlık Başlıklar):

Konuyu Kavrayıp Özetleme, İfade Yeteneği ve Muhakeme Gücü:
- Öğrencilerin dikkatini çekecek uyarıcılar kullanma ve öğrenmeye hazır hale getirme.
- Öğretim sürecini bütünlük içinde, mantıksal bir sıra ile ve tüm öğrencilerin faydalanabileceği şekilde yürütme.
- Sınıf içi ölçme ve değerlendirme uygulamalarını kullanma, pekiştirme ve tekrar imkanı sağlama.
- Öğretmenlik meslek yeterliliklerini ön plana çıkaracak tutum ve davranışlar sergileme (alan bilgisi, alan eğitimi bilgisi, mevzuat bilgisi).
İletişim Becerileri, Özgüveni ve İkna Kabiliyeti:
- Türkçeyi dilin kurallarına uygun, doğru, verimli ve etkili bir biçimde kullanma.
- Sesi anlaşılır, kendine güvenli ve ortamdaki herkesin duyacağı şekilde ayarlama.
- Konuşurken beden dilini etkin olarak kullanma (jest ve mimikler).
- Konuşmasını tek düzelikten uzak, vurgu ve duraklara dikkat ederek yapma.
Bilimsel ve Teknolojik Gelişmelere Açıklığı:
- Alanıyla ilgili teknolojik ve bilimsel gelişmeleri yakından takip ettiğini hissettirme.
- Bilim ve teknolojinin eğitimle ilişkisi hususunda tutarlı öneriler ve yorumlar sunma.
- Bilim ve teknolojinin eğitimle ilgili olumlu ve olumsuz yönlerini alanlarıyla ilişkilendirerek ifade etme (örn. dersi monotonluktan kurtarması).
- Dünyadaki bilim ve teknolojinin eğitime getirebileceği yeniliklere ilişkin değerlendirmeler ve örnekler verme (örn. saydam ekranlar, 3 boyutlu grafikler, yapay zeka). Yapay zeka teriminin mülakatta mutlaka kullanılması gerektiği vurgulanmıştır.
Topluluk Önünde Temsil Yeteneği ve Eğitimcilik Nitelikleri:
- Temsil edeceği mesleğe uygun davranışlar sergileme.
- Düşüncelerini yadırganacak veya reddedileceği hissine kapılmadan rahatça ifade etme (sizi zorlamaya yönelik sorulara karşı dik durma).
- Alanıyla ilgili konuyu kendine özgü fikirleri açıklama ve yorum yapma.
- Zamanı etkili ve verimli biçimde kullanma.