Bir cisme etki eden yer çekimi kuvvetine ağırlık denir. Yeryüzünde yaklaşık olarak 100 gram kütleli bir cisme 1 Newton yer çekimi kuvveti etki eder (yaklaşık 1 kg = 10 Newton).
- Ağırlık bir kuvvet olduğu için dinamometre ile ölçülür.
- Ağırlık birimi Newton‘dur ve kısaca N harfi ile gösterilir.
Ağırlığın Özellikleri:
- Uzayda yer çekimi olmadığı için ağırlık da sıfırdır.
- Ay’da ağırlık, Dünya’dakinin altıda biridir. Örneğin, Dünya’da 60 N ağırlıklı bir cisim Ay’da 10 N gelir.
- Yer çekimi kuvvetinin yönü, Dünya’nın merkezine doğrudur.
- Yer çekimi kuvveti temas gerektirmeyen bir kuvvettir.
- Kütle ile ağırlık doğru orantılıdır. Kütle arttıkça ağırlık da artar.
- Ağırlık, deniz seviyesinden yukarı doğru çıktıkça azalır.
- Ağırlık, ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe artar.
Kütle Nedir?
Değişmeyen madde miktarına kütle denir. Kütle, her yerde aynıdır ve eşit kollu terazi ile ölçülür. Birimi gram (g) veya kilogram (kg)‘dır.
Kütle Çekim Kuvveti Nedir?
Dünya dışındaki gök cisimlerinin uyguladıkları çekim kuvvetine kütle çekim kuvveti denir. Büyük bir gezegenin kütle çekim kuvveti de fazladır. Bu nedenle, Dünya’dan büyük gezegenlerde cisimlerin ağırlığı Dünya’dan fazla olur. Ay, Dünya’dan küçük olduğu için kütle çekimi azdır. Bu nedenle Ay’da cisimlerin ağırlıkları azalır.
Not: Günlük yaşamda kütle ve ağırlık sıkça karıştırılmaktadır. El kantarı, baskül, dijital terazi gibi araçlar ağırlık ölçmede kullanılırken, kütle sadece eşit kollu terazide ölçülebilmektedir.
Kütle ve Ağırlık Arasındaki Farklar
- Tanım: Kütle, madde miktarıdır. Ağırlık, maddeye etki eden yer çekimi kuvvetidir.
- Ölçme Aracı: Kütle, eşit kollu terazi ile ölçülür. Ağırlık, dinamometre ile ölçülür.
- Konuma Bağımlılık: Kütle her yerde aynıdır, değişmez. Ağırlık ise bulunulan yere göre değişir.
- Sembol: Kütle “m” simgesi ile gösterilir, ağırlık “G” simgesi ile gösterilir.
- Birimi: Kütlenin birimi “kg”dir. Ağırlığın birimi “Newton”dur.
- Uzayda Durum: Bir maddenin kütlesi uzayda sıfır olmaz, ancak ağırlığı sıfır olur.
- Büyüklük Tipi: Kütle skaler (sadece sayısal değeri olan) bir büyüklüktür. Ağırlık ise vektörel (hem sayısal hem de yönlü) bir büyüklüktür.
Fen liseleri taban puanları ve yüzdelik dilimleri için sayfamızı takip ediniz.